• Хоол хийдэг роботууд

    Монгол Соёлын төвөөс Индиана мужийн Блүүмингтон хотод 11 дэх жилдээ зохион байгуулж буй зуслан дээр Хойт америкийн Цахим өртөө байгууллагын санаачлагаар IBM компанийн инженерүүдтэй хамтран STEAM (Science, Technology, Engineering, Art and Math) шинжлэх ухаан технологийн сургалт зохион байгуулах ажилд оролцлоо. Н.Баасандорж хүүхдүүдэд компьютер мэдээллийг хэрхэн хурдан хайдаг тухай дасгал хийлгэж, эрэмбэлсэн болон эрэмбэлээгүй цуваанд хайлт хийх алгоритмын ялгааг тайлбарлалаа. Э.Жагдагдорж сүүлийн үед зөвхөн компьютерийн шинжлэх ухаанаар хязгаарлагдахгүй өөр бусад олон салбарт түгээмэл хэрэглэгдэж буй agile development буюу хийж байгаа зүйлсээ өмнөх алдаанаасаа суралцан байнга сайжруулах аргын талаар цаасан онгоцыг хэрхэн сайжруулж, хамгийн хол нисгэх жишээн дээр тулгуурлан заалаа.

  • Монгол хэл, соёлын зуслангийн шинжлэх ухааны хичээл

    Зуслан дээр Монгол эрдэмтэн, инженерүүд ирж сонирхолтой хичээл зааж өглөө. IBM компанийн IT инженер Э. Жагдагдорж, Н.Баасандорж, Миззуригийн их сургуулийн профессор Я. Борчулуун нар ирж хагас өдөр шинжлэх ухааны хичээл заасан юм. Би бас хүүхдүүдийнхээ дунд сууж байгаад тэднээс сурч авсан зүйлээсээ хуваалцъя.

  • Хойт Америкийн Цахим Өртөөнөөс зарласан хүүхдийн зургийн уралдааны дүн гарлаа

    Хойт Америкийн Цахим Өртөөнөөс санаачлан зохиож байгаа олон бодитой ажлын нэг нь Хойт Америк, Канадад оршин суугаа хүүхдүүдийн дунд зарласан гар зургийн уралдаан байлаа.

    Уралдааны болзолд хүүхдийн насыг 3-6, 7-12 гэж ангилан

    Нэг. Говьд төөрсөн бяцхан Т-Батаарын зулзага
    Хоёр. Хурга/ишиг/унага/ботго/тугал (өөрөө сонгоно) бид хоёр
    Гурав. Миний гар утас бол миний... (чиний төсөөлөл)

    гэсэн гурван сэдвийн хүрээнд чөлөөтэй сэтгэж, өөрөө зурсан байхыг тусгасан. Хүүхдүүдийг зургаа 30 минутанд багтаан зурж, өөрийгөө сорих болзолтой байсан нь оролцогчид идэвхтэй сэтгэж, сэтгэл, хүч гаргаж, авхаалж, самбаа, авьяас чадвараа дайчлан өвөрмөц, сонирхолтой зураг бүтээхэд нөлөөлсөн нь харагдлаа.

  • Small world – Жижиг хорвоо

    Жижиг хорвоо гэсэн зүйл ТУНА веб сайтын бэта хувилбарт оруулсан байгааг энд тайлбарлах гэж оролдъё. Байгаль дэлхийн бодит системээс аваад фэйсбүүк хэмээх хийсвэр ертөнц хүртэл, Интернэтээс аваад санхүүгийн даяарчлагдсан зах зээл хүртэлх бүх төрлийн нэтворкт (сүлжээ) “Small-world property” (жижиг-хорвоогийн шинж) хэмээх ойлголт байдгаас энэхүү санааг авсан бөлгөө.

  • The smart get smarter – ухаантай нь улам ухаарна

    Жараад оны эхээр социологич Хариэт Зукэрмэн (Harriet Zuckerman) нэгэн сонирхолтой судалгаа хийхдээ Нобелийн нэлээд хэдэн шагналтантай ярилцжээ. Эдгээр эрдэмтэд хэрхэн ажилладаг, судалгааны амжилтын нууц юунд байв гэдгийг хайж олох зорилгыг тэрбээр өмнөө тавьсан гэнэ. Социологич бүсгүй Нобелийн шагналтнуудын хариултаас нэгэн зүй тогтол олж харсан байна. Физикийн салбарын шагналтан “Дэлхий ертөнц итгэл (credit - кредит) яаж олгох гэдэгтээ өвөрмөц. Хэзээний алдартай болсон нэгэнд итгэл илүү өгдөг” хэмээн хэлжээ. Химийн салбарын шагналтан нэмж “Хүмүүс судалгааны цаасан дээрээс миний нэрийг олж хармагц цаасыг шаламгайгаар тогтоодог харин бусад нэрийг санадаггүй” гэжээ. Эрүүл мэнд болон бие судлалын салбарын шагналтан онцлох нь “Шинжлэх ухааны цаас уншихдаа өөртөө хамгийн мэдэх нэрийг илүү анхаардаг. Жагсаалтын төгсгөлд дурдагдсан байвч тэр нэр үлддэг. Зохиогчдын урт жагсаалтыг, олон нэрийг биш тэр ганц нэрийг та санадаг.” Ингээд физикийн эрдэмтэн дүгнэхдээ “Хамгийн танил нэгэн илүү их кредит авна, бүр хэт их тооны крэдит ирж, нэр дурдагдана.”

  • Мэнторшипийн тухай

    Менторшип – энэ үг сүүлийн хэдэн сарын бидний ярианд, бичлэгт магадгүй хамгийн олон дурдагдсан байх. Өнгөрсөн зун мөчирлөн зохион байгуулсан Хойд Америкийн Цахим Өртөө (ТУНА) ийм хөтөлбөр бий болгож буйгаас тэр. ТУНА удирдах зөвлөлийнхөн, гишүүд, түүнчлэн сүүлийн хоёр сарын хугацаанд бидний нүүр тулж уулзахаас гадна онлайнаар эрчимтэй харилцаж буй оюутнууд болон АНУ-д ажил хөдөлмөрийн гараа эхлээд удаагүй залуустай энэ талаар өргөн ярилцаж хэлэлцэж буйгаас тэр.

  • TUNA* салаалав

    Өгүүлэх нь, тээр жил Батаа тэргүүн, Баатар нарын андуудын хамт эх нутгаас нээг их алсалсан өргөөнд төрийн бус хэрэг шийтгэн суув. Суугаа газар орон тусдаа, цаг хугацаа өөр боловч цахим ертөнцийн буянаар зэрэгцэн нэгэн дор суух мэт холбогдсон тэд дэлхийгээр тарсан монгол туургатны санаа сэтгэлийг тэнүүн сайхан байлгах их үүргийг нуруундаа үүрэхээр сэтгэл шулууджээ. Бас тэдгээр олон монголчуудын зан авирыг ажиглан шинжиж, сэтгэл санаа долгин хөнгөмсөг болсны түгшүүртэй шинж мэдэгдмэгц хамтын хүчээр түшин тулж нутгийн бодол санааг алдуулахгүйг зоривой. Дэлхий дахиныг морин дэл дээрээс байлдан дагуулж асан өвөг хаадын үүсгэсэн алдарт өртөөний нэрийг санаж орчин цагийн цахим технологийг хослуулан бодож оноосон Баатарын сонгосон нэр сугалаагаар тодрон гарч бидний мэдэх Цахим Өртөө ийн төрж, түүгээр давхигч өртөөчин андууд үүссэн бөлгөө.